CHEMIOTERAPIA ÔÇô przyjmowanie (i oddawanie ­čśë) jedzenia

Chemioterapia wzbudza najwi─Öcej emocji w┼Ťr├│d ÔÇ×debiutantekÔÇŁ, z powodu obaw przed  skutkami ubocznymi. Jest ich ca┼éa masa, ale te kt├│re przedar┼éy si─Ö najmocniej do masowej wyobra┼║ni (do czego znacz─ůco przyczyni┼éy si─Ö ameryka┼äskie wyciskacze ┼éez z lat ÔÇś80tych) to oczywi┼Ťcie: utrata w┼éos├│w i wymioty.

O włosach napisałam odrębny post. https://onkoprzygody.pl/skutki-chemioterapii-%e2%86%92-utrata-wlosow/#more-510 Jedzenie też chyba zasługuje na odrębny post, ponieważ w trakcie chemioterapii nie tylko zwracanie jedzenia, ale też przyjmowanie go bywa problematyczne.

DIETA W TRAKCIE CHEMII

Prawie ka┼╝da z onko-pacjentek szykuj─ůca si─Ö do chemioterapii dopytuje, co mo┼╝na je┼Ť─ç.
M├│j lekarz prowadz─ůcy obwie┼Ťci┼é lekkim tonem, ┼╝e ÔÇ×mo┼╝na i nale┼╝y je┼Ť─ç wszystko na co mamy ochot─ÖÔÇŁ. Nie do ko┼äca si─Ö z tym zgadzam i pisa┼éam o tym wielokrotnie  (m.in. dlaczego, nie podwa┼╝aj─ůc autorytetu lekarza jako specjalisty, nie uwa┼╝am go jednocze┼Ťnie za autorytet w dziedzinie dietetyki). Teksty znajdziesz tu:
https://onkoprzygody.pl/to-jak-z-ta-dieta/#more-191
https://onkoprzygody.pl/niech-pozywienie-bedzie-lekarstwem/#more-262

Natomiast, je┼Ťli potrzebujesz jednak wsparcia autorytetu to s┼éu┼╝─Ö: Profesor Bidzi┼äski, krajowy konsultant w dziedzinie ginekologii onkologicznej, w jednym z webinar├│w  (organizowanym przez Stowarzyszenie Niebieski Motyl i niestety ju┼╝ niedost─Öpnym w sieci) powiedzia┼é: ÔÇ×przyczyn─ů ┼Ťmierci blisko 30% pacjentek onkologicznych jest nie rak, a skutki uboczne leczenia.ÔÇŁ
Oczywi┼Ťcie te skutki bywaj─ů r├│┼╝norodne i wielostronne. Nie chodzi wi─Öc tylko o to, aby poradzi─ç sobie z rakiem. R├│wnie istotnym celem jest poradzenie sobie ze skutkami leczenia tego raka.
W jaki spos├│b jest to zwi─ůzane z diet─ů?
Wed┼éug onkodietetyka (inny webinar), ÔÇ×co pi─ůty pacjent onkologiczny umiera w powodu niedo┼╝ywienia.ÔÇŁ
I tak jak zwykle protestuj─Ö g┼éo┼Ťno przed powo┼éywaniem si─Ö na statystki w onkologii ÔÇô tak w tym wypadku si─Ögam po nie, nie po to, aby kogokolwiek straszy─ç, ale aby uwra┼╝liwi─ç na wag─Ö problemu. Bo AKURAT w tej dziedzinie naprawd─Ö mo┼╝na zrobi─ç dla siebie du┼╝o, niekoniecznie wielkim kosztem (sama dieta wcale nie musi by─ç kosztowna, a liczne fundacje oferuj─ů  konsultacje z onko-dietetykami za free).
A wi─Öc przyjmijmy roboczo: DIETA JEST WA┼╗NA!
Przemy┼Ťlana, spersonalizowana, dopasowana pod Twoje potrzeby i mo┼╝liwo┼Ťci (tak┼╝e ekonomiczne).

WSPARCIE MERYTORYCZNE

Je┼Ťli nie chcesz/nie mo┼╝esz wydawa─ç  pieni─Ödzy na komercyjne wizyty ÔÇô z pomoc─ů przychodzi portal Kolorowe Raki, kt├│re w swojej ONKOBAZIE zamie┼Ťci┼éy linki do dost─Öpnych fundacji/konsultacji https://onkobaza.pl/products-category/pomoc/bezplatne-wsparcie-onkodietetyczne/
Bardzo pomocne mo┼╝e by─ç tak┼╝e przeczytanie ksi─ů┼╝ki: ÔÇ×Integralne podej┼Ťcie do chor├│b nowotworowychÔÇŁ napisanej przez Justyn─Ö Pos┼éuszn─ů, autork─Ö portalu MITODIETETYKA (o ksi─ů┼╝ce pisa┼éam tu: https://tiny.pl/9gj68 zach─Öcam r├│wnie┼╝ do ┼Ťledzenia post├│w Justyny na FB).
Pomocna mo┼╝e by─ç ksi─ů┼╝ka ÔÇ×Dieta w chorobie nowotworowej. Wszystko co trzeba wiedzie─ç o ┼╝ywieniu w trakcie leczenia onkologicznegoÔÇŁ, kt├│rej autork─ů jest dr. Aleksandra Kapa┼éa ÔÇô specjalistka onkologii klinicznej, zajmuj─ůca si─Ö m.in. zagadnieniami zwi─ůzanymi z ┼╝ywieniem. Proponuje ┼éatwe w przygotowaniu, ciesz─ůce oko dania, kt├│re uwzgl─Ödniaj─ů wiele dolegliwo┼Ťci, jakie na co dzie┼ä trapi─ů chorego. Ksi─ů┼╝ka zawiera rozdzia┼é o KACHEKSJI ÔÇô wyniszczeniu i sposobach od┼╝ywiania.

A co możemy zrobić dla siebie tak na co dzień?

Je┼Ťli apetyt Ci dopisuje (a jest to niewykluczone, zw┼éaszcza je┼Ťli leczenie jest wspomagane sterydami, kt├│re poprawiaj─ů apetyt), przestrzegaj podstawowych zasad:
Przede wszystkim: nie obci─ů┼╝aj zanadto uk┼éadu pokarmowego.
Pami─Ötaj, ┼╝e Tw├│j organizm musi poradzi─ç sobie z przefiltrowaniem i wydaleniem toksycznych substancji zawartych w cytostatykach, podawanych Ci w postaci wlew├│w. To obci─ů┼╝a szczeg├│lnie w─ůtrob─Ö, ┼Ťledzion─Ö, ale tak┼╝e  nerki.
Dlatego tak wa┼╝ne jest, aby:

  • pi─ç du┼╝o wody PRZED, w trakcie podawania wlewu, oraz przez kilka dni po nim (je┼Ťli sama woda Ci ÔÇ×nie wchodziÔÇŁ ÔÇô dodawaj do niej troszk─Ö soku z cytryny albo domowe soki, mog─ů by─ç te┼╝ lekkie napary zio┼éowe: melisa, mi─Öta albo domowy kompot, najlepiej bez cukru),
  • je┼Ť─ç posi┼éki LEKKOSTRAWNE, nie obci─ů┼╝aj─ůce uk┼éadu pokarmowego i w─ůtroby,
  • je┼Ť─ç niewielkie porcje, ale cz─Ö┼Ťciej,
  • zrezygnowa─ç z potraw sma┼╝onych, zawieraj─ůcych du┼╝─ů ilo┼Ť─ç cukru, sztucznych dodatk├│w i konserwant├│w,
  • zrezygnowa─ç z cytrus├│w, ale szczeg├│lnie: GRAPEIFRUT├ôW ÔÇô wchodz─ů w kolizj─Ö z cytostatykami,
  • ograniczy─ç spo┼╝ywanie granat├│w i soku z granat├│w (zw┼éaszcza tu┼╝ przed i tu┼╝ po chemii),
  • ograniczy─ç lub uwa┼╝a─ç szczeg├│lnie na produkty powszechnie uwa┼╝ane za zdrowe, ale mog─ůce stanowi─ç obci─ů┼╝enie dla uk┼éadu pokarmowego, np.:
  • nabia┼é (zw┼éaszcza mleko krowie i produkty pochodne),
  • surowe warzywa i owoce,
  • grzyby (bywaj─ů ci─Ö┼╝kostrawne),
  • warzywa wzdymaj─ůce  (zw┼éaszcza str─ůczkowe, krzy┼╝owe [kapusta, kalafior, etc.] i cebula).

A co si─Ö sprawdzi?

  • Delikatne zupy jarzynowe lub z dodatkiem chudego mi─Ösa
  • Zupy krem
  • Ziemniaki (np. w formie pur├ęe)
  • Ry┼╝ z jab┼ékami (chyba, ┼╝e cierpisz na zatwardzenie, w├│wczas raczej zrezygnuj)
  • Delikatne, duszone mi─Öso drobiowe (optymalnie: ze sprawdzonych gospodarstw)
  • Jajka z wolnego chowu (najlepiej w wersji na mi─Ökko)
  • Delikatna galaretka z mi─Ösem drobiowym
  • Sok z og├│rk├│w kiszonych ÔÇô poprawia apetyt i ma wiele w┼éa┼Ťciwo┼Ťci prozdrowotnych. Znajduj─ůce si─Ö w nim bakterie probiotyczne poprawiaj─ů gospodark─Ö wodno-zasadow─ů organizmu oraz podnosz─ů jego odporno┼Ť─ç. Zapobiega odwodnieniu, gdy┼╝ zawarty w nim s├│d zatrzymuje wod─Ö w organizmie. Ponadto przywraca r├│wnowag─Ö elektrolityczn─ů, poniewa┼╝ dostarcza potasu i sodu, jest bogatym ┼║r├│d┼éem witamin z grupy B oraz A, C, E i K, a tak┼╝e wapnia, potasu, ┼╝elaza, cynku, magnezu i fosforu. Jest te┼╝ bogatym ┼║r├│d┼éem b┼éonnika pokarmowego, kt├│ry umo┼╝liwia pozbycie si─Ö problem├│w z zaparciami (kt├│re zapewne Ci dokuczaj─ů, je┼Ťli bierzesz leki przeciwwymiotne) ÔÇô uwa┼╝aj tylko na zawarto┼Ť─ç soli. Bezpieczniejszy jest sok z kiszonek domowej roboty.

To w okresie tych kilku, najbardziej newralgicznych dni po podaniu chemii. Potem najcz─Ö┼Ťciej apetyt, jak i trawienie, normuj─ů si─Ö i nasze menu staje si─Ö bardziej r├│┼╝norodne.
Mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e jedzenie, kt├│re dot─ůd by┼éo Twoim ulubionym, teraz Ci─Ö ÔÇ×odrzucaÔÇŁ, lub odwrotnie: to, co niezbyt Ci dot─ůd smakowa┼éo, teraz zyska┼éo Twoje uznanie. Wiele os├│b miewa swoje utarte ÔÇ×chemiczne rytua┼éyÔÇŁ ┼╝ywieniowe. Ja na przyk┼éad nami─Ötnie konsumowa┼éam chi┼äskie jedzenie z pobliskiego baru: ┼Ťliski sojowy makaron idealnie zaspokaja┼é moje potrzeby. Cz─Östo nasz organizm sam upomina si─Ö o to, czego potrzebuje (cho─ç oczywi┼Ťcie zdarza si─Ö, ┼╝e wyprowadza nas na manowce, domagaj─ůc si─Ö nieustannie ciastk├│w lub chips├│w ­čśŐ).

Je┼Ťli problemem jest ca┼ékowita niech─Ö─ç do jedzenia, b─ůd┼║ niemo┼╝no┼Ť─ç utrzymania posi┼éku w ┼╝o┼é─ůdku, warto przemy┼Ťle─ç wspomaganie specjalnymi preparatami, tzw. SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO. Najcz─Ö┼Ťciej kojarzone s─ů one z popularnymi Nutridrinkami.
Pami─Ötaj jednak, ┼╝e akurat Nutridrinki, wbrew poj─Öciu ÔÇ×medycznyÔÇŁ w nazwie, nie zawsze sprzyjaj─ů Twojemu zdrowieniu, g┼é├│wnie z powodu zawarto┼Ťci ogromnej ilo┼Ťci cukru w sk┼éadzie.
Warto poszuka─ç preparat├│w o lepszym sk┼éadzie (ich list─Ö znajdziesz np. w nieocenionej ONKOBAZIE  https://onkobaza.pl/products-category/produkty-i-uslugi/onkodietetyka/zywienie/
Albo przygotowa─ç je samodzielnie w domu.
Przyk┼éadow─ů receptur─Ö podaje w swojej ksi─ů┼╝ce wspomniana wy┼╝ej dietetyczka, Justyna Pos┼éuszna:
DOMOWY NUTRIDRINK ÔÇô sk┼éadniki

  • 1 miarka (30gram) dobrej jako┼Ťci od┼╝ywki bia┼ékowej (np. z konopi, zielonego groszku)
  • 200 ml mleka ro┼Ťlinnego kokosowego lub migda┼éowego
  • 200 gram owoc├│w jagodowych (np. malin, jag├│d, je┼╝yn)
  • 2 ┼éy┼╝ki oleju MCT
    /J.Pos┼éuszna ÔÇ×Integralne podej┼Ťcie do chor├│b nowotworowychÔÇŁ ; str. 440/

Inny przepis wart polecenia:
Deser CHIA

  • 30 gram nasion CHIA
  • 400 ml mleko kokosowe (u mnie idealnie sprawdza si─Ö nap├│j kokosowo-ry┼╝owy, kupowany w Lidlu ÔÇô stoi w lod├│wkach)

Zalewasz nasiona mlekiem, dok┼éadnie mieszasz, odstawiasz na kilka godzin (lub na noc) do lod├│wki. IÔÇŽ gotowe! Mo┼╝na doda─ç owoce jagodowe (maj─ů w┼éa┼Ťciwo┼Ťci antynowotworowe), ┼éy┼╝k─Ö miodu lub domowej konfitury.
Jest przepyszne, przyjemnie ch┼éodne i ┼éatwo si─Ö po┼éyka, a przy tym bardzo zdrowe: CHIA czyli sza┼éwia hiszpa┼äska by┼éa jednym z wa┼╝nych sk┼éadnik├│w diety Maj├│w, kt├│rzy stanowili jedn─ů z pot─Ög cywilizacyjnych w staro┼╝ytno┼Ťci, a w ich j─Özyku s┼éowo ÔÇ×chiaÔÇŁ oznacza┼éo ÔÇ×si┼é─ÖÔÇŁ. Poza tym nasiona obfituj─ů w b┼éonnik, kt├│ry reguluje perystaltyk─Ö jelit, usprawniaj─ůc proces trawienia (wa┼╝ne, je┼Ťli stosujesz ┼Ťrodki przeciwwymiotne, kt├│re powoduj─ů zaparcia). Ju┼╝ dwie ┼éy┼╝ki w znacz─ůcy spos├│b zaspokajaj─ů dzienne zapotrzebowanie organizmu na wap┼ä, mangan, ┼╝elazo, potas, mangan, fosfor i magnez. Zawieraj─ů du┼╝e ilo┼Ťci witamin z grupy B (tiaminy, niacyny, ryboflawiny i kwasu foliowego) oraz cenne dla zdrowia kwasy omega-3 oraz  antyoksydanty, np. kwas alfa-linolenowy (kwas ALA), kt├│ry wspiera niszczenie kom├│rek nowotworowych odpowiedzialnych za raka piersi, sutka i szyjki macicy.

BARDZO OGÓLNE ZALECENIA DOTYCZĄCE ŻYWIENIA w trakcie leczenia onkologicznego

Celem jest od┼╝ywiania Waszego organizmu, dostarczenie witamin i minera┼é├│w, makrosk┼éadnik├│w i nie dopuszczenie do niedo┼╝ywienia oraz wzmocnienie uk┼éadu odporno┼Ťciowego.
Dieta powinna by─ç od┼╝ywcza i przeciwzapalna.
Je┼Ťli wyst─Öpuj─ů╠Ę CHOROBY WSP├ô┼üISTNIEJ─äCE, nale┼╝y r├│wnie┼╝ wzi─ů─ç to pod uwag─Ö i skonsultowa─ç si─Ö ze specjalist─ů.

1. Podstawa to zdrowe od┼╝ywianie. Suplementacj─ů mo┼╝na si─Ö wspiera─ç. Nale┼╝y dopasowa─ç rodzaj produkt├│w, konsystencj─Ö, itp. do typu leczenia.
2. Wyeliminuj pszenic─Ö, mleko krowie i jego przetwory (ewentualnie pozostaw: kefir, ma┼Ťlanka bio), cukier, s┼éodziki, mi├│d, ┼╝ywno┼Ť─ç przetworzon─ů.
3. Wprowad┼║ makarony ro┼Ťlinne, chleb ┼╝ytni na zakwasie ( zrezygnuj z niego, je┼Ťli cierpisz na choroby ┼╝o┼é─ůdka i w─ůtroby) lub gryczany, pieczywo z fermentowanych zb├│┼╝ i kasz, mleko ro┼Ťlinne, mleko kozie, sery kozie i owcze, owoce jagodowe.
4. Wprowad┼║ warzywa bio lub, je┼Ťli nie masz takiej mo┼╝liwo┼Ťci, wymyj je dobrze i wymocz w wodzie z sod─ů oczyszczon─ů.
5. Wprowadź do swojego menu zupy warzywne, kasze, leczo wegetariańskie, przetarte ugotowane pomidory, siemię lniane (chyba, że trafił Ci się nowotwór hormonozależny, wówczas zrezygnuj z siemienia).
6. Zast─ůp olej s┼éonecznikowy dobr─ů oliw─ů z oliwek, olejem lnianym. Pami─Ötaj, ┼╝e olej lniany u┼╝ywamy tylko na zimno. Na oliwie z oliwek mo┼╝na sma┼╝y─ç kr├│tko.
7. Staraj si─Ö je┼Ť─ç posi┼éki gotowane, duszone, pieczone. Nie grilluj, nie sma┼╝.
8. Ogranicz spo┼╝ywanie mi─Ösa (zw┼éaszcza czerwonego). Wybieraj raczej kr├│lika lub dr├│b ÔÇô najlepiej mi─Öso z hodowli bez antybiotyk├│w i hormon├│w.
9. Ryby i owoce morza wybieraj z po┼éow├│w z jezior lub z Oceanu Atlantyckiego. Nie kupuj ryb hodowlanych. Wybieraj mniejsze ryby, poniewa┼╝ kumuluj─ů╠Ę one mniej metali ci─Ö┼╝kich.
10. Ogranicz s├│l (je┼Ťli ju┼╝ stosujesz, wybieraj raczej s├│l k┼éodawsk─ů) i wszystkie przyprawy gotowe. Wprowad┼║ zio┼éa ┼Ťwie┼╝e i suszone. Tu tak┼╝e wed┼éug tolerancji, poniewa┼╝ zazwyczaj w trakcie chemioterapii aromat powinien by─ç mniej intensywny.
11. W trakcie chemioterapii ogranicz sery d┼éugo dojrzewaj─ůce i ple┼Ťniowe. Myj dok┼éadnie mi─Öso, ryby, owoce i warzywa. Nie jedz surowego sushi i tatara.
12. Nie kupuj gotowych w─Ödlin, par├│wek, pasztet├│w. Mo┼╝esz sama upiec w─Ödlin─Ö╠Ę lub pasztet  wybieraj─ůc mi─Öso dobrej jako┼Ťci.
13. Wyeliminuj soki dos┼éadzane, napoje gazowane. Zast─ůp je dobrej jako┼Ťci wod─ů i naparami zio┼éowymi.
14. S┼éodkie p┼éatki i muesli zast─ůp p┼éatkami owsianymi, jaglanymi.
15. Kupuj jaja ekologiczne, z wolnego wybiegu. Je┼Ťli tylko masz tak─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç ÔÇô ze sprawdzonych gospodarstw.
16. Wprowad┼║ produkty przeciwzapalne: antyoksydanty naturalne, kwasy t┼éuszczowe Omega3. Jadaj chleb i mi─Öso z dodatkiem du┼╝ej ilo┼Ťci warzyw surowych i gotowanych. Posypuj kanapki i potrawy natk─ů pietruszki, rze┼╝uch─ů. Spo┼╝ywaj buraki, sa┼éaty, pomidory, seler, jab┼éka, kiszonki. Oczywi┼Ťcie to tak┼╝e zale┼╝y od stanu naszych ┼Ťluz├│wek, bezpo┼Ťrednio po chemioterapii nale┼╝y by─ç ostro┼╝nym. Jab┼éko jest lepiej tolerowane, gdy je upieczemy.­čŹů­čąČ­čąŽ­čąĹ
17. Jedzenie musi by─ç ┼Ťwie┼╝e, nie odgrzewaj kilka razy, uwa┼╝aj na ple┼Ť┼ä. Przygotowuj potrawy na bie┼╝─ůco lub popro┼Ť o pomoc inne osoby ÔÇô ludzie naprawd─Ö ch─Ötnie okazuj─Ö wsparcie i pomagaj─ů poprzez jedzenie!

(opracowanie za: Katarzyna Arkuszyńska, mgr biologii, dietetyk kliniczny
oraz Magdalena Fr─ůtczak ÔÇô certyfikowany naturopata i zielarz fitoterapeuta)

WYMIOTY
Wiecie, ┼╝e strach przed wymiotowaniem ma nawet swoj─ů nazw─Ö? EMETOFOBIA.
Na szcz─Ö┼Ťcie nudno┼Ťci nie s─ů ju┼╝ smutn─ů norm─ů podczas chemioterapii. Oczywi┼Ťcie ÔÇô jak wszystko w tej chorobie (a w┼éa┼Ťciwie: jak wszystko w ┼╝yciu) to sprawa bardzo indywidualna.
Kto┼Ť reaguje mocniej, kto┼Ť mniej. Komu┼Ť pomagaj─ů ┼Ťrodki przeciwwymiotne, a komu┼Ť nic nie pomaga. Mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç i tak.
Zawsze podczas podania chemii upomnij si─Ö o leki przeciwwymiotne, a je┼Ťli wiesz, ┼╝e okre┼Ťlany lek nie dzia┼éa, popro┼Ť o inny (dysponuj─ů 2-3 rodzajami). Popro┼Ť te┼╝ o recept─Ö do domu, do wyboru masz nast─Öpuj─ůce leki:
ATOSSA  chyba najcz─Ö┼Ťciej przepisywany lek. Trzeba pami─Öta─ç, ┼╝e powoduje zatwardzenia, wi─Öc szczeg├│lnie uwa┼╝nie dbaj o diet─Ö i zwi─Ökszon─ů porcj─Ö ruchu, aby nie wyhodowa─ç sobie kolejnego zmartwienia.
TORECAN (substancja czynna tietyloperazyna) to lek o dzia┼éaniu silnie przeciwwymiotnym, zapobiegaj─ůcy nudno┼Ťciom i zawrotom g┼éowy. Wyst─Öpuje w postaci czopk├│w doodbytniczych, tabletek i roztwor├│w do wstrzykiwania. Preparat jest pochodn─ů fenotiazyny, kt├│ra wykazuje r├│wnie┼╝ dzia┼éanie psychotropowe, co mo┼╝e nasila─ç niekt├│re dzia┼éania niepo┼╝─ůdane.
SETRONON zawiera ondansetron, kt├│ry stosowany jest w zapobieganiu, hamowaniu i leczeniu nudno┼Ťci oraz wymiot├│w spowodowanych chemioterapi─ů lub radioterapi─ů nowotwor├│w i pooperacyjnych.
EMEND zapobiega wczesnym i op├│┼║nionym nudno┼Ťciom i wymiotom, zwi─ůzanym z przeciwnowotworow─ů chemioterapi─ů u os├│b doros┼éych z zastosowaniem cisplatyny. Emend w kapsu┼ékach jest przeznaczony DO STOSOWANIA ┼ü─äCZNIE Z INNYMI LEKAMI. Nale┼╝y go przyjmowa─ç przez 3 dni w skojarzeniu z kortykosteroidem i antagonist─ů receptora 5-HT3.
CYKLIZYNA (Chlorowodorek cyklizyny 50mg)  ÔÇô organiczny zwi─ůzek chemiczny, antyhistaminowy lek stosowany do zwalczania md┼éo┼Ťci i zapobiegania wymiotom w chorobie lokomocyjnej.
Je┼Ťli mimo to nudno┼Ťci nie ust─Öpuj─ů, spr├│buj kt├│rego┼Ť z domowych sposob├│w.

Domowe sposoby:

  • woda lub lekka herbata z imbirem,
  • mro┼╝one kawa┼éki ┼Ťwie┼╝ego ananasa (je┼Ťli jednocze┼Ťnie jeste┼Ť w trakcie radioterapii,┬á nie zjadaj samego owocu, tylko jak najd┼éu┼╝ej trzymaj w ustach zamro┼╝ony kawa┼éek, ┼╝eby wyssa─ç sok),
  • mo┼╝na spr├│bowa─ç tak┼╝e arbuza – dobrze uzupe┼énia p┼éyny i elektrolity w organizmie
  • odgazowana cola lub pepsi.

Je┼Ťli ┼╝aden z powy┼╝szych spos├│b nie dzia┼éa, albo preferujesz metody o ograniczonej ilo┼Ťci skutk├│w ubocznych, mo┼╝esz spr├│bowa─ç AKUPUNKTURY.
Skuteczno┼Ť─ç akupunktury w leczeniu nudno┼Ťci i wymiot├│w by┼éa badana do┼Ť─ç wcze┼Ťnie i zosta┼éa uznana ju┼╝ w pierwszym dokumencie podsumowuj─ůcym wyniki ├│wczesnych bada┼ä, wydanym przez Narodowe Instytuty Zdrowia w Stanach Zjednoczonych w 1997. (Wi─Öcej danych wraz z odniesieniami do ┼║r├│de┼é, znajdziesz na stronie EVIDENCE BASED ACUPUNCTURE). Wybierz gabinet z uwag─ů i krytycznie, nie b├│j si─Ö poprosi─ç osob─Ö, kt├│ra ma przeprowadzi─ç zabieg o certyfikat potwierdzaj─ůcy uprawnienia.

ZAPARCIA
Zaparcia bywaj─ů najcz─Östszym skutkiem ubocznym przyjmowania lek├│w przeciwwymiotnych oraz braku aktywno┼Ťci fizycznej ÔÇô co jest naturalne, gdy przez kilka dni po przyj─Öciu chemii le┼╝ymy w ┼é├│┼╝ku bez ruchu.
Jak sobie radzi─ç?
Na ka┼╝dego z Was zadzia┼éa co innego, trzeba przetestowa─ç, kt├│ry spos├│b jest dla Ciebie najskuteczniejszy, zacz─ů─ç od tych najbardziej naturalnych.

  • Najwa┼╝niejsze: dobre nawodnienie! Du┼╝o pi─ç!
  • Aktywno┼Ť─ç fizyczna (spacery).
  • Dobre probiotyki (np. ┬áJoy day owoce le┼Ťne ÔÇô posiada bardzo dobry sk┼éad;┬á omni biotic; Vivomixx – wa┼╝ne unika─ç spo┼╝ywania produktu przed lub po spo┼╝yciu gor─ůcych napoj├│w, SANPROBI Super Formula ÔÇô probiotyk + prebiotyk).
  • WYKLUCZY─ć produkty zatwardzaj─ůce: marchewk─Ö gotowan─ů, banany, ry┼╝, czekolad─Ö.
  • Suszone ┼Ťliwki, kompot z suszonych ┼Ťliwek.
  • Zmielone siemi─Ö lniane, dodane np. do jogurtu.
  • Sok z og├│rk├│w kiszonych.
  • Sok z kiszonej kapusty na czczo.
  • Olej lniany. (┼üy┼╝ka przed ┼Ťniadaniem, ┼éy┼╝ka przed kolacj─ů).
  • Babka jajowata po┼é─ůczona z ziemia okrzemkow─ů (1x dziennie, i tylko pod warunkiem, ┼╝e nie u┼╝ywasz zeolitu).
  • Kora kruszyny ÔÇô herbatka.
  • Syrop Lactulosum.
  • Movicol (lek w postaci proszku do sporz─ůdzania roztworu doustnego).
  • Przy nasilonym problemie: parafina do picia.
  • Czopki doodbytnicze: glicerynowe lub Eva/qu lub Laxol.
  • Lek niemiecki: Laxans-ratiopharm, polecony przez onkologa. (W Polsce nie jest zarejestrowany, dost─Öpny np. w aptece internetowej: https://www.apo-discounter.pl)

BIEGUNKI

Kolejn─ů dolegliwo┼Ťci─ů, raczej mniej powszechn─ů (chyba, ┼╝e Twojej chemii towarzyszy radioterapia, to w├│wczas mo┼╝e to by─ç problem nr 1) ÔÇô s─ů biegunki.
Pomocne bywaj─ů:

  • dieta typu BRAT (z ang. Banana, Rice, Apple, Toast), co oznacza, ┼╝e nale┼╝y je┼Ť─ç wy┼é─ůcznie: niedojrza┼ée, zmiksowane banany, kleik z bia┼éego rozgotowanego ry┼╝u, mus z pieczonego jab┼éka bez sk├│rki i pestek, upieczone w tosterze pieczywo pszenne lub suchary. Diet─Ö t─Ö mo┼╝na stosowa─ç kr├│tko, gdy┼╝ zawiera zbyt ma┼éo sk┼éadnik├│w od┼╝ywczych;
  • poszerzona dieta:  potrawy z bia┼éego ry┼╝u, m─ůki ziemniaczanej, suszonych czarnych jag├│d i wybranych warzyw (marchewki, ziemniak├│w, dyni, cukinii i kabaczka), a tak┼╝e lekkie dania, takie jak: g─Östy kleik ry┼╝owy, kisiel z czarnych jag├│d, mus z niedojrza┼éych banan├│w, pieczone jab┼éka, sucharki, wafle ry┼╝owe, kaszka kukurydziana, jajka na mi─Ökko, galarety, gotowane, chude mi─Ösa.
  • Nie jedz surowych warzyw i owoc├│w, pe┼énoziarnistych produkt├│w zbo┼╝owych, produkt├│w wzdymaj─ůcych (m.in. nasion ro┼Ťlin str─ůczkowych, warzyw kapustnych, cebuli, czosnku, grzyb├│w).
  • Nie pij mleka, a sery czy jogurty zast─ůp ich bezlaktozowymi odpowiednikami.
  • Zakazane produkty: kawa, soki owocowe, suszone ┼Ťliwki, s┼éodziki ÔÇô ksylitol.
  • Zrezygnuj z jedzenia da┼ä i produkt├│w zimnych oraz wszelkich sma┼╝onych, t┼éustych i ci─Ö┼╝kostrawnych potraw.
  • Mi─Ödzy posi┼ékami pij du┼╝o p┼éyn├│w o dzia┼éaniu przeciwbiegunkowym: czarna herbata bez cukru i cytryny,  kakao na wodzie, kleik z siemienia lnianego odt┼éuszczonego, napar z suszonych czarnych jag├│d.
  • Stosuj diet─Ö  niskob┼éonnikow─ů.
  • Imodium Instant jest wskazany w objawowym leczeniu ostrej i przewlek┼éej biegunki.
  • Debutir to ┼╝ywno┼Ť─ç specjalnego przeznaczenia medycznego do stosowania przy nadwra┼╝liwo┼Ťci jelita (IBS), zaburzeniach przewodu pokarmowego, zaburzeniach flory jelitowej, zaburzeniach wch┼éaniania, chorobach jelita grubego i niedoborach pokarmowych.
  • Stoperan, smecta, nifuroksazyd ÔÇô leki przeciwbiegunkowe.

Warto tu doda─ç, ┼╝e uporczywe biegunki powoduj─ů tak┼╝e  nieprzyjemne podra┼╝nienie odbytu (i/lub, je┼Ťli cierpisz na t─Ö dolegliwo┼Ť─ç, mog─ů te┼╝ zaostrzy─ç objawy ┼╝ylak├│w odbytu czyli hemoroid├│w) ÔÇô problem wstydliwy, ale naturalny.
Pomocne b─Ödzie:

  • zachowanie szczeg├│lnej higieny okolic intymnych, zw┼éaszcza staranne wycieranie ich DO SUCHA, po umyciu;
  • u┼╝ywanie nawil┼╝anego papieru toaletowego, w miejsce tego zwyk┼éego;
  • u┼╝ywanie kremu Sudokrem;
  • stosowanie czopk├│w ┬álub krem├│w na hemoroidy (np. Procto-glyvenol,┬á ┬áProcto-hemolan protect) ÔÇô zmniejszaj─ů ┼Ťwi─ůd, obrz─Ök, i stan zapalny.
  • posmarowanie newralgicznych miejsc olejkiem rycynowym, dost─Öpnym w aptece – ┼éagodzi, u┼Ťmierza obrz─Ök i stan zapalny

UWAGA! ┼╗adna z powy┼╝szych wskaz├│wek, nie ma mocy zalecenia medycznego ani lekarskiej recepty, ┼╝adna te┼╝ nie zast─ůpi wizyty u specjalisty!
Wszystkie podane informacje to dane zebrane w drodze wymiany do┼Ťwiadcze┼ä onko-pacjentek, analizy literatury fachowej i szkole┼ä tematycznych ÔÇô jako ca┼éo┼Ť─ç nie stanowi─ů pracy o charakterze naukowym.
PAMI─śTAJ, je┼Ťli cierpisz na CHOROBY WSP├ô┼üISTNIEJ─äCE niekt├│re z popularnych zalece┼ä, mog─ů by─ç dla Ciebie szkodliwe. Skonsultuj w─ůtpliwo┼Ťci ze specjalist─ů.

je┼Ťli potrzebujesz ten skrypt w formie wydruku mo┼╝esz go pobra─ç tutaj: PLIK DO POBRANIA:

opracowa┼éa: Agnieszka Ratajczak ÔÇô Mucharska
we wsp├│┼épracy i w oparciu o do┼Ťwiadczenia Syrenek z grupy ÔÇ×Syrenki na GigancieÔÇŁ
konsultacja merytoryczna: Katarzyna Arkuszyńska, mgr biologii, dietetyk kliniczny
oraz Magdalena Fr─ůtczak ÔÇô certyfikowany naturopata i zielarz fitoterapeuta

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.